head

 

 

 

 

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی

 

راسان

ماوەیەكە ئۆپوزیسون لە هەرێمی كوردستاندا وەك دیاردەیەكی تەندروستی سیاسی دەركەوتووە، ڕەنگە دەركەوتنی ئۆپوزیسون وەك مژدەبەخشێكی سیاسی و مەعنەوی وابێت بۆ بەهێزكردنی پایەكانی دیموكراسیەت لە هەرێمدا، هەرێمی كوردستان لە قوڵایی ئەو دەسەڵاتە نادیموكراسیانەدا سەریهەڵداوە كە ساڵانێكی زۆرە دژ بە خواستە ڕەواكانی میللەتی كوردی میلی سیاسەتیان ئاراستە دەكەن، مەبەستمە بڵێم هەرێمی كوردستان لە دوای كۆتایهاتنی دەسەڵاتی بەعس دروستبووە و وەك ئەزموون و جۆرێك دیاردەی سیاسی نوێ لە ناوچەكەدا دەركەوتووە.

كورد لە پارچە داگیركراوەكانی ئێران و توركیا و سوریا بێ بەشن لە مافە كلتوری و سیاسی و رۆشنبیریەكان، تەنانەت لە وڵاتێكی وەك سوریا بێ بەشن لە شوناسنامەی ئەو وڵاتە، بۆیە ئەزموونی دەسەڵاتدارێتی هەرێم كاریگەریەكی هێجگار گەورەی هەیە لە سەر پارچەكانی تری كوردستان، بەوەی كورد وەك نەتەوەیەكی هاوسەردەمیانە و ژیاریانە تەماشابكرێت، دیارە هەتا دیموكراسیەت لەم هەرێمەدا جدیانەتر راڤەبكرێت، ئەوا زیاتر ئەزموونی هەرێمی كوردستان شوێنپێی خۆی قایمدەكات و كوردەكانی تری پارچەكانی كوردستان چاو لەم ئەزموونە دەكەن.

بەهەر حاڵا، ئەوە راستیەكی مێژووییە ئێمە وەك كورد میللەتێكین زۆرترین ژمارەی دانیشتوانمان هەیە كە خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆمان نین، میللەتێكی بەهێزین لە پاراستنی داب و نەریت و رۆشنبیری خۆمان، جێگەی خۆیەتی باسی ئەوەش بكرێت كە بەشێكی زۆری رۆژهەڵاتناسەكان كورد وەك میللەتێكی ڕەسەنی رۆژهەڵاتی ناوەراست دەناسێنن، هەموو ئەو راستیە مێژوویی و سیاسیانە دووبارە ئەزموونی دەسەڵاتدارێتی كورد دەخاتەوە بەر پرسیار و تێرامان. بێگومان هەرێمی كوردستان وەك لانكەی دیموكراسیەت و ئازادی تەماشادەكرێت، ئەگەر پاشەكشێیەك لەم بواردەدا رووبدات، دەبێت هەرێم چ هێزێكی ناوەكی بیپارێزێت؟ ئەگەر لە رێگەی كۆمەڵێك یاسا و رێساوە دووبارە بێدەنگی بەرهەم بهێندرێتەودەبێت چ ئەزموونیچكی ئازادی و دیموكراسی نیشانی دەوروبەرمان بدەین، یان لانی كەم چ مۆدیلێكی دیموكراسی و ئازادی بە هاوڵاتیانی هەرێم ببەخشین؟

بەپێی ئەو گۆرانكاریانە بێت كەلە ماوەیە رابردوودا روویانداوە، هەرێم لە پاشەكشێیەكی هەستپێكراودایە لە بوارەكانی دیموكراسی و ئازدایدا، ئەم پاشەكشێیە لەسەر دەستی هەردوو حزبی فەرمانڕەوا و لەرێگەی پەرلەمانەوە كە ئەوان زۆرینەن تێیدا ئەنجامدەدرێت، دەركردنی چەند یاسایەك كەپەیوەندی بە مافی گشتی هاوڵاتیانەوە هەیە بە ئاشكرا ئەوە نیشاندەدات كە مەسەلەكانی ئازادی رادەربرین و دیموكراسیەت كەوتۆتە بەر هەرەشە و تێرامان، لەو یاسایانەی كە راستەوخۆ سنورەكانی دیموكراسیەت و ئازادی بەرتەسك دەكاتەوە پرۆژە یاسای دەستەی سەربەخۆی هەڵبژاردنی هەرێمی كوردستان و یاسای خۆپیشاندان، كە بە ئاشكرا نیەتی نەوتراوی پشتی ئەم دوو یاسا دیارن چین.

هەڵبەت زۆرجار مەسەلەی شكاندنی بێدەنگی و دەنگی جیاواز و بۆچونی جیاواز و .. بەرگوێمان كەوتوە ئێستا سەرەتای قۆناغێكی نوێیە لە شكاندنی بێدەنگی بەرامبەر ئەو سیاسەتە چەوتەی هەر دوو حزبی فەرمانڕەوا جێبەجێی دەكەن، سیاسەتی پاشەكشێ لە ئازادی و دیموكراسی، دیارە ئەم جێبەجێكردنی ئەم سیاسەتە لە رێگەی پەرلەمانەوە جێبەجێدەكرێت، واتە پەرلەمان دەبووەتە شوێنی ڕەوایەتی بەخشین بەو پاشەكشێیەی بە ئاشكرا دەبیندرێت.

بۆیە سەرەتا ئەركی ئۆپوزیسونە ئەو بێدەنگییە بشكێنێت، هەروەك رۆشنبیران و هەموو ئەو گروپانەی لە رێكخراوە مەدەنیە سەربەخۆكاندا كاردەكەن پشكی شێریان بەردەكەوێت لە شكاندنی ئەو بێدەنگیەی ئەمجارەیان بەناوی یاساوە بەسەر هاووڵاتیاندا دەسەپێندرێت.

 
رۆشنگەری
سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان

-

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت...سەعید کاکەیی

-

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین...مەریوان عەلی

-

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون...هەردی عەلی

-

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا......ئاسۆ ئه‌مین

-

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە...سەعید کاکەیی

-

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌...سه‌لام مارف

-

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت...سه‌لام مارف

-

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری...بێستون محمو‌د

-

حه‌ڤده‌ی شوبات وه‌ك چه‌ركه‌ساتێكی به‌رده‌وام...بێستون محمود

-

ئایا (داوود پێغه‌مبه‌ر) مرۆڤێكی دادپه‌روه‌ر بووه‌؟...شازین هێرش

-

ئیسرائیلیات له‌ سیره‌ی موحه‌مه‌ددا...شازین هێرش

-

هه‌ڕه‌شه‌كانی به‌غدا جدین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیخوان وەك بەڵتەجە...سەلام مارف

-

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

كاتژمێر: چاره‌ك بۆ سفر...یاسین ره‌فیق

-

ئێمه‌ چ جۆره‌ مرۆڤێكین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

كام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم؟...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

دژه‌ دیموكراسی، شه‌رێكی به‌رپاكراو، له‌گه‌ڵ هه‌مووان...هه‌ردی عه‌لی

-

ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی بێ ده‌سه‌ڵاتن...مه‌ریوان عه‌لی

-

داگیركردنی كۆمه‌ڵگا، له‌شه‌ری ناوخۆوه‌ بۆ ستراتیژی سیاسی...راسان

-

یەك رۆژی ماوە بۆ 31 ئاب...سەردەشت زانكۆ

-

فه‌رشه‌كه‌ی دیرك و نه‌وته‌كه‌ی هه‌رێم...هه‌ردی عه‌لی

-

پێگەی كارو پێوانە جێندەرییەكان...سەلام مارف

-

مام جه‌لال، ئه‌و مه‌رگه‌ی زۆرترین لێكدانه‌وه‌ و گۆڕان به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت...ساسان كریم

-

ته‌مه‌نی دیكتاتۆرێك...مه‌ریوان عه‌لی

-

حزب و ئینتمای نیشتمانی...روشیدی سه‌یدا

-

سەرنجێك دەربارەی ئازادی مرۆڤ...بەیان حامید

-

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە...هەردی عەلی

-

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە...راسان

-

خۆپیشاندان و مەلاكان.. رایەكی جیاواز...مەریوان عەلی

-

جەهەنەم دەرگاكانی كراوەتەوە.. هاوارێكی نەبیستراو..!...هەردی عەلی

-

ئەنفال لە بیرەوەری ئێمەدا...بەیان حامید

-

راپەرین و فاشیزم... دەرفەتێکی زێرین بەڵام...مەریوان عەلی

-

دەسەڵات و سیاسەت...محەمەد حەکیمی

-

تفەنگەكان لابەرن نۆبەی قەڵەمەكانە...بەیان حامید

-

جیهانی گۆڕاو و دنیای نەگۆڕی ئێمە...هەردی عەلی

-

ھەرگیز ناژین !؟... ئومێد حمە عەلی

-

سەرەتایەک دەربارەی ناتوندوتیژی...مەریوان عەلی

-

به‌یادی حه‌ڤده‌ی شوباته‌وه‌: دێویش بن ده‌كه‌ون...راسان

-

فەلسەفە و ئومێد...ریبوار سیوەلی

-

ڕوداوەکانی بادینان، گۆشەیەک لە ململانێیەکی کۆنەپەرستانە...عەبدوڵا مەحمود

-

له‌په‌راوێزی ته‌قاندنه‌وه‌ی بۆمبیكی كیمیاویی دا چیم دی...سه‌ڵاح جه‌میل

-

بێدەنگی و سزا...مەریوان عەلی

-

هێڵە سورەكان چۆن كۆتایی پێدەهێندرێت؟...مەریوان عەلی

-

پڕۆژەو پاکیجەکانی چاکسازی، ... عەبدوڵا مەحمود

-

لە كوردستان چی روویدا؟...مەریوان عەلی

-

داهات و بودجە بەدەست میلیشیاوە... عەبدوڵا مەحمود

-

قوتابخانەی فرانكفۆرت، لە رەخنەی فكرەوە بۆ رەخنەی كۆمەڵگا...ئیبراهیم ئەلحەیدەری

-

میدیاکان و ده‌سه‌ڵات...د.فه‌ره‌یدوون وه‌ردی نژاد

-

ڕاگه‌یاندن، سیاسه‌ت و ده‌سه‌ڵات له‌جیهاندا... ئا: محه‌مه‌د حه‌کیمی

-

دیموكراسیەت، ناتوندوتیژی و بەربەرەكانی...مەریوان عەلی

-

یورگن هابرماس و پرسی دموکراسی...ئا: محه‌ممه‌د حه‌کیمی

-

شۆڕشه‌کان...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئەخلاقی بەپرسیارێتی...مەریوان عەلی

-

نەوەیەكی تورە، لە شەرعیەتی شۆرشگێری...مەریوان عەلی

-

بۆچی حكومەت هەڵوەشێتەوە؟...هەردی عەلی

-

با بەس بێ کورد کوژی‌...دەستەیەك لە نووسەرو ڕۆشنبیرو هونەرمەندانی کورد لە کەنەدا

-

سیاسەتی واقعی و هەڵوێستی سیاسی...هەردی عەلی

-

گۆران لە نەگۆردا، هەنگاوێك بۆ ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات...راسان عەلی

-

لە یاداشتەوە بۆ گۆران...مەریوان عەلی

-

دیموكراسی لە ڕەهەندێكی ترەوە ????????...مەریوان عەلی

-

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی...راسان

-

سیاسەتی دیموكراسیانە لە هەرێمەكەی ئێمەدا...مەریوان عەلی

-

سەردەمی هەڕەشەی مەستەشارەكان...سەلام مارف

-

شانازی ئازادی رادەربرین لەبەردەم پرسیاردا...هەردی عەلی

-

پرسیار لە ئازادی...مەریوان عەلی

-

بڵانسی هێزەكان و ناكۆكیە سیاسیەكان...راسان عەلی

-

تابلۆ شێواوەكەی هەولێر...سەلام مارف

-

پشتگیری بۆ كەمپەینی كۆمپانیای ووشە...گۆڤاری رۆشنگەری

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌کته‌ر کێیه‌و کێ ئه‌کته‌ره‌؟...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌فسون و ئاماده‌بونی ئه‌کته‌ر...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ڕۆشنبیر و خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات ...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ٢٠١١ دا و داهاتوویەکی نەدیار...سەعید کاکەیی

-

ئەی دز لەكوێـی، خاوەنماڵ هەموو شتەكانی برد...سەلام مارف

-

لـیبرالیزم و پێداویسته‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردستانی ...سه‌عید كاكه‌یی

-

ئۆتۆمبیـــل و تۆپبــاران ...هەردی عەلی

-

رۆژێك بەرلە پشووی پەرلەمان...راسان عەلی

-

بەرگرتن لە هێرشەكان.. لە پەراوێزی مافەكانی مرۆڤدا... ئومێد ئەمین

-

دیموكراسی و هەڕەشە...مەریوان عەلی

-

لە نێوان ئەخلاق‌و سیاسەتدا .. هەڵوەستەیەك...زوبێر رەسوڵ

-

مقدەس چۆن بە لەناوبردن دەپارێزرێت؟...مەریوان عەلی

-

كوشتن وەك تۆڵەسەندنەوە لە قەڵەم...هەردی عەلی

-

بەیاننامەی ناڕەزایەتی...گۆڤاری رۆشنگەری

-

بۆچی نێوەندێك بۆ رۆشنگەری؟...مەریوان عەلی

 

 

رۆشنگەری
وتار‌و بۆچوون

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت

سەعید کاکەیی

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

مەریوان عەلی

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون

هەردی عەلی

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا...

ئاسۆ ئه‌مین

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی

سه‌وسه‌ن هیرانی

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە

سەعید کاکەیی

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز

مه‌ریوان عه‌لی

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌

سه‌لام مارف

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت

سه‌لام مارف

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری

بێستون محمو‌د

رؤشنطةرى

C 2010 All right reserved, roshngari.com