head

 

 

 

 

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە

 

راسان

لەماوەی رابردوودا هێندە گوێبیستی ژمارەی گەورە بووین پرسیاری ئەوەمان لادروست دەبوو، چۆن ئەم هەموو پارە زۆرەی نیشتمان بەشی ئەوە ناكات لانی كەمی خۆشگوزەرانی بۆ هاونیشتمانیانی ئەم وڵاتە دەستەبەربكات؟ چۆن ئەم پارە زۆرە كە رەنگە هێندەیتریش هەبێت بەڵام داخڵی بودجە نەكرابێت بەشی ئەو ناكات ئەو سواڵكەر و پیرو پەكەوتانەی سەرشەقامەكان كۆبكاتەوە بڵێت: ئیدی لەسایە و سێبەری ئەم حكومەتە خۆماڵیەی خۆماندا نابێت هیچ كەس سواڵ بكات.

نەخێر مەسەلەكە هەر پەیوەندی بە سۆز و بەزەییەوە نییە، بەتەنها پەیوەندی بەو پیر و پەكەوتە و كەمئەندامانەی وڵاتەوە نییە كە لەبەر قوتی ژیان هێشتا سەرجادە و بەردەم مزگەوتەكان بەرنادەن، بەڵكو پەیوەندی بەو ئەقڵیەتەوە هەیە كە هەرگیز بیری بۆ لای دادوەری كۆمەڵایەتی ناچێت، بەڵكو بیری بۆ لای كۆنترۆڵكردنی كۆمەڵگادەچێت لەرێگەی ئەو بودجە زەبەلاحەی لەبەردەستیاندایە.

بیری بۆ لای دادوەری كۆمەڵایەتی ناچێت، چونكە لەبنەرەتدا ئەم جۆرە ئەقڵیەتە لە ماكینەیەكی گەورە دەچێت كەلەسەر بنەمای پاوانكردن و بەرژەوەندی كاردەكات، نەك لەسەر بنەمای دادوەری كۆمەڵایەتی، ئەم ماكینە گەوەرەیە خواستی تەماشاكردنی مرۆڤی لا بۆتە سفر، واتە هیچ جۆرە مامەڵەكی مرۆیانە لەگەڵ هاونیشتمانیاندا ناكات، ئیدی چۆن داوای ئەوەی لێبكرێت دادوەری بپارێزێت، دادوەری سەوداومكامەڵەیەكی ئینسانیانەیە، بیركردنەوەیەكە لە مرۆڤ كەلە پێشدا پێویستە رێز و حورمكەتی بگیرێت ئەوسا بیر لە هەر جۆرە بریارێك بكرێتەوە، دادوەری كۆمەڵایەتی لە قوڵایدا بریتیە لە فەلسەفەی كەمكردنەوەی جیاوازیە گەورە و قەبەكانی ئابوری و گوزەران و ژیانی نێوان توێژ و چینە كۆمەڵایەتیەكانی جیاوازەكانی نێو كۆمەڵگا، جۆرێكە لە تەماشاكردنی دونیا كەلە چانسی یەكسانی وەكیەكی و هاوبەشیەوە سەرچاوەدەگرێت، دادوەری كۆمەڵایەتی بیركردنەوە لە پەیوەندی نێوان مرۆڤ و كۆمەڵگا و دەسەڵات، لەسەر بنەمای باوەرهێنان بە مرۆڤ وەك جەوهەریترین مەسەلە و پنتی سەرەكی پەیوەندیەكانی نێوان دەسەڵات و كۆمەڵگا، گەر دەسەڵات ئەم دیدەی بۆ مرۆڤ نە بێت ناكرێت داوای دادوەری لێبكرێت، گەر مرۆڤەكان بەهایەكی گەردونی و سێنتراڵی نەبێت، ناكرێت چاوەرێی ئەوە لە دەسەڵات بكەین ئیشكردنەكانی لەسەر بنەمای دادوەری كۆمەڵایەتی بێت.

ئابوریناسان و سیاسەتمەداران لەوبروایەدان، ئەوەی جەمسەرەكانی ئابوری بەدەستەوە بێت، لە زۆر كایەی تردا براوەیە، ئەم تەماشاكردنە بۆ كۆمەڵگا لە یاری قومار دەچێت، براوەی نێو ئەم گەمەیە ئەو كەسەیە كە زۆرترین پارەی لە گیرفاندا بێت، دەی بەم پێوەرە بێت برادەرانی یەكێتی و پارتی قورمارچی باشن، ئەوان لە بودجەدا ئەو یاریەیان بردەوە كە زۆرترین پارەو سەرچاوەكانی داهات بۆ حزب و دەستگا جاسوسی و ئەندام و سەركردایەتی حزبەكەیان مسۆگەر بكەن، ئەو شتەیشی پێی دەڵێن دادوەری كۆمەڵایەتی مەگەر تەنها ئەو پەرلەمانتارانە دركیان پێكردبێت كە دەنگیان نەدا بەو بودجەیەی سەرچاوەی نادادپەروەیەكانی نێو كۆمەڵگایە، بەداخەوە پەرلەمانتارەكانی تر نەك خەمخۆری دادوەری كۆمەڵایەتی نەبوون، بەڵكو زۆر ئاسایی و سادە ئەو نادادوەری و گەندەڵی و مشەخۆریە قبوڵ دەكەن كەلە رێگەی ئەمانەوە دواهەمین بۆیاخی قانونی پیا دەرژن.

من ئابوریناس نیم، بەڵام لەوە تێدەگەم چۆن سامانی وڵات بە هەدەر دەدرێت، چۆن سەرچاوەكانی داهات دەشاردێنەوە، لەراستیدا بۆچی دەشاردرێنەوە ئەگەر نەدزرێت؟ یانی زۆر ئاسانە پارەیەك هەیە دەشاردرێتەوە بۆ ئەوەی بەرامبەر پێی نەزانێت، بۆ ئەوەی كەس سودی لێنەبینێت، بۆ ئەوەی بدزرێت، یانی گەر پارەی نەوت بۆ خەڵك بوایە یەكێتی و پارتی سەدان هەزار دەنگیان بۆ خۆیان پێ مسۆگەر دەكرد و دەیان كرد بە شتێكی عەجایب و خەیاڵی و دەستكەوتی گەورەی نیشتمانی و نەتەوەیی بەسەر رەشوروتەكانی نیشتمانەوە، بەڵام ئەمە ناكەن! چونكە دەزانن ئەو پارەیە بۆ خەڵك نییە بەڵكو بۆ خۆیانە.

 من كوری ئەم نیشتمانەم بەڵام وەك غەریبەیەك تەماشادەكرێم، لەبەرئەوەی هیچ وەلائێكم بۆ ئەم دوو حزبە نییە، ئەمانە یەك كێشەیان هەیە، تێناگەن خەڵكی سادە و هاونیشتمانیان وەك دز و مشەخۆر تەماشایان دەكەن، كەچی بەردەوام باسی نیشتمانپەروەریی و ئازادی و دیموكراسی دەكەن، شتێكی زۆر سەیرە وا بزانیت تۆ زۆر باشیت، بەڵام لە ناوەوە لەبەر خراپەكاری داروخابیت، ئەم بودجەیە تێپەرێندرا، كێشەكە لەوەدا نییە ئەو پارە زۆرە دەچێتە قورگی كێوە! كێشەكە لەوەدایە ئەوەی بەفعلی خەرجیش دەكرێت لانی كەمی دادوەری كۆمەڵایەتی دابینناكات، بەڵكو برین لە دوای برین بەدوای خۆیدا بەجێ دەهێڵت.  

 
رۆشنگەری
سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان

-

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت...سەعید کاکەیی

-

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین...مەریوان عەلی

-

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون...هەردی عەلی

-

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا......ئاسۆ ئه‌مین

-

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە...سەعید کاکەیی

-

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌...سه‌لام مارف

-

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت...سه‌لام مارف

-

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری...بێستون محمو‌د

-

حه‌ڤده‌ی شوبات وه‌ك چه‌ركه‌ساتێكی به‌رده‌وام...بێستون محمود

-

ئایا (داوود پێغه‌مبه‌ر) مرۆڤێكی دادپه‌روه‌ر بووه‌؟...شازین هێرش

-

ئیسرائیلیات له‌ سیره‌ی موحه‌مه‌ددا...شازین هێرش

-

هه‌ڕه‌شه‌كانی به‌غدا جدین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیخوان وەك بەڵتەجە...سەلام مارف

-

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

كاتژمێر: چاره‌ك بۆ سفر...یاسین ره‌فیق

-

ئێمه‌ چ جۆره‌ مرۆڤێكین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

كام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم؟...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

دژه‌ دیموكراسی، شه‌رێكی به‌رپاكراو، له‌گه‌ڵ هه‌مووان...هه‌ردی عه‌لی

-

ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی بێ ده‌سه‌ڵاتن...مه‌ریوان عه‌لی

-

داگیركردنی كۆمه‌ڵگا، له‌شه‌ری ناوخۆوه‌ بۆ ستراتیژی سیاسی...راسان

-

یەك رۆژی ماوە بۆ 31 ئاب...سەردەشت زانكۆ

-

فه‌رشه‌كه‌ی دیرك و نه‌وته‌كه‌ی هه‌رێم...هه‌ردی عه‌لی

-

پێگەی كارو پێوانە جێندەرییەكان...سەلام مارف

-

مام جه‌لال، ئه‌و مه‌رگه‌ی زۆرترین لێكدانه‌وه‌ و گۆڕان به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت...ساسان كریم

-

ته‌مه‌نی دیكتاتۆرێك...مه‌ریوان عه‌لی

-

حزب و ئینتمای نیشتمانی...روشیدی سه‌یدا

-

سەرنجێك دەربارەی ئازادی مرۆڤ...بەیان حامید

-

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە...هەردی عەلی

-

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە...راسان

-

خۆپیشاندان و مەلاكان.. رایەكی جیاواز...مەریوان عەلی

-

جەهەنەم دەرگاكانی كراوەتەوە.. هاوارێكی نەبیستراو..!...هەردی عەلی

-

ئەنفال لە بیرەوەری ئێمەدا...بەیان حامید

-

راپەرین و فاشیزم... دەرفەتێکی زێرین بەڵام...مەریوان عەلی

-

دەسەڵات و سیاسەت...محەمەد حەکیمی

-

تفەنگەكان لابەرن نۆبەی قەڵەمەكانە...بەیان حامید

-

جیهانی گۆڕاو و دنیای نەگۆڕی ئێمە...هەردی عەلی

-

ھەرگیز ناژین !؟... ئومێد حمە عەلی

-

سەرەتایەک دەربارەی ناتوندوتیژی...مەریوان عەلی

-

به‌یادی حه‌ڤده‌ی شوباته‌وه‌: دێویش بن ده‌كه‌ون...راسان

-

فەلسەفە و ئومێد...ریبوار سیوەلی

-

ڕوداوەکانی بادینان، گۆشەیەک لە ململانێیەکی کۆنەپەرستانە...عەبدوڵا مەحمود

-

له‌په‌راوێزی ته‌قاندنه‌وه‌ی بۆمبیكی كیمیاویی دا چیم دی...سه‌ڵاح جه‌میل

-

بێدەنگی و سزا...مەریوان عەلی

-

هێڵە سورەكان چۆن كۆتایی پێدەهێندرێت؟...مەریوان عەلی

-

پڕۆژەو پاکیجەکانی چاکسازی، ... عەبدوڵا مەحمود

-

لە كوردستان چی روویدا؟...مەریوان عەلی

-

داهات و بودجە بەدەست میلیشیاوە... عەبدوڵا مەحمود

-

قوتابخانەی فرانكفۆرت، لە رەخنەی فكرەوە بۆ رەخنەی كۆمەڵگا...ئیبراهیم ئەلحەیدەری

-

میدیاکان و ده‌سه‌ڵات...د.فه‌ره‌یدوون وه‌ردی نژاد

-

ڕاگه‌یاندن، سیاسه‌ت و ده‌سه‌ڵات له‌جیهاندا... ئا: محه‌مه‌د حه‌کیمی

-

دیموكراسیەت، ناتوندوتیژی و بەربەرەكانی...مەریوان عەلی

-

یورگن هابرماس و پرسی دموکراسی...ئا: محه‌ممه‌د حه‌کیمی

-

شۆڕشه‌کان...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئەخلاقی بەپرسیارێتی...مەریوان عەلی

-

نەوەیەكی تورە، لە شەرعیەتی شۆرشگێری...مەریوان عەلی

-

بۆچی حكومەت هەڵوەشێتەوە؟...هەردی عەلی

-

با بەس بێ کورد کوژی‌...دەستەیەك لە نووسەرو ڕۆشنبیرو هونەرمەندانی کورد لە کەنەدا

-

سیاسەتی واقعی و هەڵوێستی سیاسی...هەردی عەلی

-

گۆران لە نەگۆردا، هەنگاوێك بۆ ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات...راسان عەلی

-

لە یاداشتەوە بۆ گۆران...مەریوان عەلی

-

دیموكراسی لە ڕەهەندێكی ترەوە ????????...مەریوان عەلی

-

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی...راسان

-

سیاسەتی دیموكراسیانە لە هەرێمەكەی ئێمەدا...مەریوان عەلی

-

سەردەمی هەڕەشەی مەستەشارەكان...سەلام مارف

-

شانازی ئازادی رادەربرین لەبەردەم پرسیاردا...هەردی عەلی

-

پرسیار لە ئازادی...مەریوان عەلی

-

بڵانسی هێزەكان و ناكۆكیە سیاسیەكان...راسان عەلی

-

تابلۆ شێواوەكەی هەولێر...سەلام مارف

-

پشتگیری بۆ كەمپەینی كۆمپانیای ووشە...گۆڤاری رۆشنگەری

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌کته‌ر کێیه‌و کێ ئه‌کته‌ره‌؟...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌فسون و ئاماده‌بونی ئه‌کته‌ر...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ڕۆشنبیر و خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات ...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ٢٠١١ دا و داهاتوویەکی نەدیار...سەعید کاکەیی

-

ئەی دز لەكوێـی، خاوەنماڵ هەموو شتەكانی برد...سەلام مارف

-

لـیبرالیزم و پێداویسته‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردستانی ...سه‌عید كاكه‌یی

-

ئۆتۆمبیـــل و تۆپبــاران ...هەردی عەلی

-

رۆژێك بەرلە پشووی پەرلەمان...راسان عەلی

-

بەرگرتن لە هێرشەكان.. لە پەراوێزی مافەكانی مرۆڤدا... ئومێد ئەمین

-

دیموكراسی و هەڕەشە...مەریوان عەلی

-

لە نێوان ئەخلاق‌و سیاسەتدا .. هەڵوەستەیەك...زوبێر رەسوڵ

-

مقدەس چۆن بە لەناوبردن دەپارێزرێت؟...مەریوان عەلی

-

كوشتن وەك تۆڵەسەندنەوە لە قەڵەم...هەردی عەلی

-

بەیاننامەی ناڕەزایەتی...گۆڤاری رۆشنگەری

-

بۆچی نێوەندێك بۆ رۆشنگەری؟...مەریوان عەلی

 

 

رۆشنگەری
وتار‌و بۆچوون

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت

سەعید کاکەیی

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

مەریوان عەلی

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون

هەردی عەلی

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا...

ئاسۆ ئه‌مین

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی

سه‌وسه‌ن هیرانی

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە

سەعید کاکەیی

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز

مه‌ریوان عه‌لی

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌

سه‌لام مارف

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت

سه‌لام مارف

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری

بێستون محمو‌د

رؤشنطةرى

C 2010 All right reserved, roshngari.com