head

 

 

 

 

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە

 

هەردی عەلی

وابریارە لەم نزیكانەدا لە شارەكانی هەرێمی كوردستان یەكەمین خۆپیشاندان دژ بە پەسەندكردنی بودجەی 2012 هەرێمی كوردستان خۆپیشاندانی جەماوەری سازبكرێت، هەڵبەت ئەم رووداوە ئەهێنێت كۆمەڵێك سەرنجی تایبەتی لەسەر بدەین، لەراستیدا خۆپیشاندانەكە بریتیە لە دەربرینی راستەوخۆ دژ بەو ناعەدالەتیەی رێكارێكی یاسیی بەخۆوەبینیوە، واتە لە پێشدا ئەم خۆپیشاندانە دژ بە یاساییكردنی گەندەڵی و دزی و بەهەدەردانی سامانی گشتیە.

جێ خۆیەتی هاوڵاتیان لەسەر ئەم كێشەیە بێنەدەنگ، چونكە بودجە بە شێوازی جۆراوجۆر دێتە نێو ژیانی هەریەكەمان، موچەخۆران و كاربەدەستان و پۆلیس و ئاسایش و گوندنیشینان و كەرتەكانی تەندروستی و خوێندن و ئاوزادانی و خزمەتگوزاری...هەموو ئەمانە پەیوەندی راستوخۆیان بە بودجەوە هەیە بۆیە حەقی خۆیەتی خەڵك لەسەر ئەم بودجەیە بێتە دەنگ.

تا ئێرە خۆپیشاندان لە دژی پەسەندكرندی بودجە وەك هەرخۆپیشاندانێكی ئاسایی دێتە پێشچاو كە دژ بە بریارێك یان رووداوێكی ئابوری سازدەكرێت لە وڵاتانی دەوروبەر یان جیهاندا، بەڵام ئەوەی وادەكات ئەم خۆپیشاندانە مانا و دەلالەتی تری هەبێت، ئەو فیگەرانەیە كەلە پشت پەسەندكردنی بودجەوەن، واتە شەرەكە تەنها شەری پارە و شێوازی دابەشكردنی ئەو برە پارەیە نییە كەلە بەغداوە دێتە كوردستان، داخۆ عادیلانە دابەشدەكرێت یان نا، ناوچەیەك زیاتری بەردەكەوێت و ناوچەیەكی تر كەمتر، جوڵەی ئابوری پێشدەخات یان لاواز، هەلی كار دەرەخسێنیچت یان نا،... نەخێر ئەم خۆپیشاندانە ئەگەر ئەو رەنگانەش بەخۆوە ببینێت ئەوان مانای ئەوە نییە كە تەنها بۆ ئەو داخوازیانە ئەنجامدەدرێت، لە راستیدا چەند ئامانجێكی دیار و بەهێز لە پشت ئەم خۆپیشاندانانەوەن:

یەكەم: پەسەندكردنی بودجە رەهەندێكی سیاسی و دەسەڵاتدارێتی هەیە، حزبە دەسەڵاتدارەكان لە رێگەی بودجەوە مانەوە و مۆنۆپولی خۆیان بەسەر كۆمەڵگای كوردیدا دەسەپێننەوە، جۆرێك پرۆسەی سیاسی دەسەپێنن كە تەنها باڵادەستی خۆیان مسۆگەر بكات، واتەبودجە هێندەی لە پرۆژە یاسای رایكردنی كەرتی ئابوریی و داریی و ئیدارییە لە كوردستاندا، دوو هێندە بۆ نوێكردنەوەی گرێبەستی دەسەتەبەراسەراگرتنی كۆمەڵگایە لە رێگەی حزبەوە.

رەتكردنەوەی بودجە لەو چوارچێوەیەدا، بریتیە لە ڕەتكردنەوەی دەسەڵاتدارێتی هەردوو حزبی فەرمانڕەوا، واتە لە رێگەی رەتكردنەوەی بودجەوە، داگیركردنی كۆمەڵگا لەلایەن یەكێتی و پارتیەوە رەتدەكرێتەوە.

دووەم: پەسەندكردنی بودجە بەو شێوازەی دارێژراوە رەهەندێكی ئابوری ئاراستەكراوی تێدایە، هەڵبەت مەبەست لەوە نییە لە بودجەدا هێڵێكی ئیشكردنی روون و ستراتیژێكی زانستی ئابوری لە پشتەوەیەتی، بەڵكو بەو مانایە لەم بودجەیەدا بەهێزكردنی پێگەی ئابوری دوو حزبی دەسەڵات كراوەتە ستاراتیژی بودجە، لەبەرامبەر ئەم بیركردنەوەیەدا خۆپیشاندان دژ بە پەسەندكردنی بودجە خۆپیشاندانە دژ بە خاوەندارێتی كوردستان لەلایەن یەكێتی و پارتیەوە، ئەم بودجەیە دەخوازێت پێمان بڵێت كوردستان موڵكی یەكێتی و پارتیە، ئەوەی بەر خەڵكیش دەكەوێت هیچ نییە جگە لەو خێرەی ئەم دوو حزبە بە هاوڵاتیانی دەكەن، دەنا كۆی ئەو برە پارانەی بۆ دەزگا جاسوسی و حزبی و كەرتە تایبەت و بارەگا و حمایە و هێزەكانیان خەرجدەكرێت، هێندەی برە پارەی زیاد لە چەند وەزارەتێكە كە خزمەتگوزاریی پێشكەش هاوڵاتیان دەكەن، مەفهومی خاوەندرێتی كوردستان لەلایەن ئەم دوو حزبەوە، جۆرێكە لە دەستبەسەراگرتنی كوردستان، دەستبەسەراگرتنی داهات و سامان و دەسەڵاتی هەتاهەتایی دوو حزبی فەرمانڕەوا، هەڵبەت كۆی ئەم بیركردنەوەیە پشت بەو هاوكێشە ئابوریە دەبەستێت، كە چۆن جوڵەی ئابوری لە رێگەی جوڵەی سیاسیەوە كۆنترۆڵبكرێت، بەوەش ئابوری و سیاسەت دەچنە خزمەت بنەماڵە فەرمانڕەواكان.

خۆپیشاندان دژ بە بودجە نەریتێكی نوێیە، جۆرێكە لە جوڵەی شەقام دژ بە ناعەدالەتی و گەندەڵی و ناشەفافیەت، خۆ گەر بریارە ئێمە لەسەر ئەم خاكە سەربەرزانە بژین و بزوتنەوەی دیموكراسی و مەدەنی لە كوردستاندا هەنگاوێكی دی بچێتە پێشەوە، ئەوا بێگومان تەنها لە رێگەی خەبات و جوڵەی مەدەنیانەوە دەكرێت چۆك بەو سیاسەت دابندرێت كە یەكیچتی و پارتی پیادەی دەكەن.

خۆپیشاندان دژ بە پەسەندكردنی بودجە پەیامێكی روون و ئاشكرایە كە میللەت چیدی ئەو زوڵم و ستەمە قبوڵ ناكات، كە تاوێك لەرێگەی كوشتنی راستەوخۆ بە فیشەك و تاوێكی تر لە رێگەی كوشتنی هێواش لە رێگەی دەستبەسەراگرتنی قوتی خەڵك، ئەم دەسەڵاتە هێدی هێدی نەك شەرعیەتی یاسایی و سیاسی لەدەست دەدات بەڵكو شەرعیەتی ئەخلاقی و كوردایەتی و ئینسانیش لە دەستدەدات، راستیەكەی هێواش هێواش لە ناوەوەرا جۆرێك دەسەڵاتی نادیموكراسی ترسناك بیناكراوە كە هەموو شتێك قوت دەدات، نەك بودجە بەڵكو دەنگ و جەستە و ئەو رووبەرە روناكانەی دەشێت نەفەسێكی نوێ بن بۆ ژیانێكی نۆێ.

 
رۆشنگەری
سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان

-

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت...سەعید کاکەیی

-

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین...مەریوان عەلی

-

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون...هەردی عەلی

-

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا......ئاسۆ ئه‌مین

-

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە...سەعید کاکەیی

-

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌...سه‌لام مارف

-

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت...سه‌لام مارف

-

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری...بێستون محمو‌د

-

حه‌ڤده‌ی شوبات وه‌ك چه‌ركه‌ساتێكی به‌رده‌وام...بێستون محمود

-

ئایا (داوود پێغه‌مبه‌ر) مرۆڤێكی دادپه‌روه‌ر بووه‌؟...شازین هێرش

-

ئیسرائیلیات له‌ سیره‌ی موحه‌مه‌ددا...شازین هێرش

-

هه‌ڕه‌شه‌كانی به‌غدا جدین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیخوان وەك بەڵتەجە...سەلام مارف

-

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

كاتژمێر: چاره‌ك بۆ سفر...یاسین ره‌فیق

-

ئێمه‌ چ جۆره‌ مرۆڤێكین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

كام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم؟...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

دژه‌ دیموكراسی، شه‌رێكی به‌رپاكراو، له‌گه‌ڵ هه‌مووان...هه‌ردی عه‌لی

-

ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی بێ ده‌سه‌ڵاتن...مه‌ریوان عه‌لی

-

داگیركردنی كۆمه‌ڵگا، له‌شه‌ری ناوخۆوه‌ بۆ ستراتیژی سیاسی...راسان

-

یەك رۆژی ماوە بۆ 31 ئاب...سەردەشت زانكۆ

-

فه‌رشه‌كه‌ی دیرك و نه‌وته‌كه‌ی هه‌رێم...هه‌ردی عه‌لی

-

پێگەی كارو پێوانە جێندەرییەكان...سەلام مارف

-

مام جه‌لال، ئه‌و مه‌رگه‌ی زۆرترین لێكدانه‌وه‌ و گۆڕان به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت...ساسان كریم

-

ته‌مه‌نی دیكتاتۆرێك...مه‌ریوان عه‌لی

-

حزب و ئینتمای نیشتمانی...روشیدی سه‌یدا

-

سەرنجێك دەربارەی ئازادی مرۆڤ...بەیان حامید

-

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە...هەردی عەلی

-

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە...راسان

-

خۆپیشاندان و مەلاكان.. رایەكی جیاواز...مەریوان عەلی

-

جەهەنەم دەرگاكانی كراوەتەوە.. هاوارێكی نەبیستراو..!...هەردی عەلی

-

ئەنفال لە بیرەوەری ئێمەدا...بەیان حامید

-

راپەرین و فاشیزم... دەرفەتێکی زێرین بەڵام...مەریوان عەلی

-

دەسەڵات و سیاسەت...محەمەد حەکیمی

-

تفەنگەكان لابەرن نۆبەی قەڵەمەكانە...بەیان حامید

-

جیهانی گۆڕاو و دنیای نەگۆڕی ئێمە...هەردی عەلی

-

ھەرگیز ناژین !؟... ئومێد حمە عەلی

-

سەرەتایەک دەربارەی ناتوندوتیژی...مەریوان عەلی

-

به‌یادی حه‌ڤده‌ی شوباته‌وه‌: دێویش بن ده‌كه‌ون...راسان

-

فەلسەفە و ئومێد...ریبوار سیوەلی

-

ڕوداوەکانی بادینان، گۆشەیەک لە ململانێیەکی کۆنەپەرستانە...عەبدوڵا مەحمود

-

له‌په‌راوێزی ته‌قاندنه‌وه‌ی بۆمبیكی كیمیاویی دا چیم دی...سه‌ڵاح جه‌میل

-

بێدەنگی و سزا...مەریوان عەلی

-

هێڵە سورەكان چۆن كۆتایی پێدەهێندرێت؟...مەریوان عەلی

-

پڕۆژەو پاکیجەکانی چاکسازی، ... عەبدوڵا مەحمود

-

لە كوردستان چی روویدا؟...مەریوان عەلی

-

داهات و بودجە بەدەست میلیشیاوە... عەبدوڵا مەحمود

-

قوتابخانەی فرانكفۆرت، لە رەخنەی فكرەوە بۆ رەخنەی كۆمەڵگا...ئیبراهیم ئەلحەیدەری

-

میدیاکان و ده‌سه‌ڵات...د.فه‌ره‌یدوون وه‌ردی نژاد

-

ڕاگه‌یاندن، سیاسه‌ت و ده‌سه‌ڵات له‌جیهاندا... ئا: محه‌مه‌د حه‌کیمی

-

دیموكراسیەت، ناتوندوتیژی و بەربەرەكانی...مەریوان عەلی

-

یورگن هابرماس و پرسی دموکراسی...ئا: محه‌ممه‌د حه‌کیمی

-

شۆڕشه‌کان...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئەخلاقی بەپرسیارێتی...مەریوان عەلی

-

نەوەیەكی تورە، لە شەرعیەتی شۆرشگێری...مەریوان عەلی

-

بۆچی حكومەت هەڵوەشێتەوە؟...هەردی عەلی

-

با بەس بێ کورد کوژی‌...دەستەیەك لە نووسەرو ڕۆشنبیرو هونەرمەندانی کورد لە کەنەدا

-

سیاسەتی واقعی و هەڵوێستی سیاسی...هەردی عەلی

-

گۆران لە نەگۆردا، هەنگاوێك بۆ ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات...راسان عەلی

-

لە یاداشتەوە بۆ گۆران...مەریوان عەلی

-

دیموكراسی لە ڕەهەندێكی ترەوە ????????...مەریوان عەلی

-

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی...راسان

-

سیاسەتی دیموكراسیانە لە هەرێمەكەی ئێمەدا...مەریوان عەلی

-

سەردەمی هەڕەشەی مەستەشارەكان...سەلام مارف

-

شانازی ئازادی رادەربرین لەبەردەم پرسیاردا...هەردی عەلی

-

پرسیار لە ئازادی...مەریوان عەلی

-

بڵانسی هێزەكان و ناكۆكیە سیاسیەكان...راسان عەلی

-

تابلۆ شێواوەكەی هەولێر...سەلام مارف

-

پشتگیری بۆ كەمپەینی كۆمپانیای ووشە...گۆڤاری رۆشنگەری

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌کته‌ر کێیه‌و کێ ئه‌کته‌ره‌؟...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌فسون و ئاماده‌بونی ئه‌کته‌ر...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ڕۆشنبیر و خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات ...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ٢٠١١ دا و داهاتوویەکی نەدیار...سەعید کاکەیی

-

ئەی دز لەكوێـی، خاوەنماڵ هەموو شتەكانی برد...سەلام مارف

-

لـیبرالیزم و پێداویسته‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردستانی ...سه‌عید كاكه‌یی

-

ئۆتۆمبیـــل و تۆپبــاران ...هەردی عەلی

-

رۆژێك بەرلە پشووی پەرلەمان...راسان عەلی

-

بەرگرتن لە هێرشەكان.. لە پەراوێزی مافەكانی مرۆڤدا... ئومێد ئەمین

-

دیموكراسی و هەڕەشە...مەریوان عەلی

-

لە نێوان ئەخلاق‌و سیاسەتدا .. هەڵوەستەیەك...زوبێر رەسوڵ

-

مقدەس چۆن بە لەناوبردن دەپارێزرێت؟...مەریوان عەلی

-

كوشتن وەك تۆڵەسەندنەوە لە قەڵەم...هەردی عەلی

-

بەیاننامەی ناڕەزایەتی...گۆڤاری رۆشنگەری

-

بۆچی نێوەندێك بۆ رۆشنگەری؟...مەریوان عەلی

 

 

رۆشنگەری
وتار‌و بۆچوون

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت

سەعید کاکەیی

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

مەریوان عەلی

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون

هەردی عەلی

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا...

ئاسۆ ئه‌مین

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی

سه‌وسه‌ن هیرانی

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە

سەعید کاکەیی

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز

مه‌ریوان عه‌لی

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌

سه‌لام مارف

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت

سه‌لام مارف

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری

بێستون محمو‌د

رؤشنطةرى

C 2010 All right reserved, roshngari.com