head

 

 

 

 

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین

 

سه‌وسه‌ن هیرانی

هه‌موو شتێك له‌ پێناوی پاراستنی حورمه‌ت و كه‌رامه‌تی مرۆڤدا شایسته‌ی ئه‌وه‌یه‌ به‌رز بنرخێندرێت، گشت فه‌لسه‌فه‌ و ئاینه‌ جیاوازه‌كان، ئه‌گه‌ر له‌ هه‌موو شتێكدا ناكۆك بن له‌وه‌دا هاوران كه‌ مرۆڤ به‌ نرخترین كائینی سه‌ر رووی زه‌ویه‌، واته‌ ده‌شێت زۆر شتی تر هه‌بن كه‌ به‌نرخ و مقدس بن، به‌ڵام كه‌ دێینه‌ سه‌ر به‌راوردكاری، ئه‌وا مرۆڤ ده‌بێته‌ شوێنی گرنگیدان.

ئه‌م تێزه‌ له‌ سه‌رده‌می مۆدێرنه‌دا كاری زۆری له‌سه‌ركراوه‌، مۆدێرنه‌ مرۆڤی كرده‌ چه‌قی مه‌سه‌له‌كان، واته‌ مرۆڤ شوێنێكی گه‌وره‌تری به‌ركه‌وت له‌ چاو ئه‌و شوێنانه‌ی كه‌ شته‌كانی دی له‌ سه‌ده‌كانی ناوه‌راستدا داگیریانكردبوو، هیچ شوێنێك وه‌ك شوێنپێی مرۆڤ پایه‌ و مه‌قامی به‌رزتری نه‌بوو، به‌شێك له‌ فه‌یله‌سوفان ئه‌مه‌ به‌ شۆرشێكی فه‌لسه‌فی و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌زانن به‌سه‌ر ئایندا، ئه‌م شۆرشه‌ كه‌له‌ رووكه‌شدا پاراستنی مرۆڤ بوو له‌ ده‌وروبه‌ر و ئه‌و هێرشه‌ درندانانه‌ی له‌لایه‌ن مرۆڤه‌وه‌ ده‌كرانه‌ سه‌ر مرۆڤه‌كانی دی، به‌ڵام له‌ جه‌وهه‌ردا لێدان بوو له‌ بنه‌ماكانی ده‌سه‌ڵاتی سته‌مكاری و ئاینی. واته‌ هه‌موو ئه‌و پرسیارانه‌ی سه‌ر به‌ فه‌له‌كی ئه‌وه‌ن، مرۆڤه‌ چۆن حورمه‌ت و كه‌رامه‌تی ده‌پارێزرێت، راسته‌وخۆ وه‌ڵامه‌كه‌ی له‌ دوو فێڵدی جیادا ده‌بیندرانه‌وه‌ كه‌ له‌راستیدا وه‌ك دوو فلته‌ری سه‌ره‌كی به‌نێو ژیانی مرۆڤدا گوزه‌ر ده‌كات ئه‌وانیش، ئاین و ده‌سه‌ڵاته‌، لێره‌دا ئه‌وه‌ روونه‌ مرۆڤ ئه‌گه‌ر عه‌بدی بیروباوه‌رێكی ئاینی بێت، ناكاته‌ ئه‌وه‌ی عه‌بدی ئه‌و كه‌سانه‌ بێت كه‌ سه‌روكاری ئه‌و بیروباوه‌ر ئاینیه‌ به‌رێوه‌ده‌به‌ن، روونتر ده‌شێت مرۆڤ كه‌سێكی باوه‌رداربێت، به‌ڵام ناشێت كه‌سێك بێت ببێته‌ كۆیله‌ی بیروباوه‌ ئاینیه‌كان، لێره‌وه‌ هه‌مو ئه‌و مرۆڤه‌ باوه‌ردارانه‌ی ئاین ده‌كه‌نه‌ به‌هایه‌كی مه‌زن بۆ خۆیان، ناشێت مه‌زنی و شوێنپێی خۆیان له‌سه‌رزه‌مین بیربچێته‌وه‌، بێگومان به‌ باره‌كه‌ی تردا ده‌سه‌ڵات به‌ هه‌موو روكنه‌ جیاوازه‌كانیه‌وه‌، هه‌ر له‌ خێزانه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ به‌رزترین ئاستی ده‌سه‌ڵاتدارێتی ، رۆڵی سه‌ره‌كی ده‌بینن له‌ پاراستن و ده‌ستدرێژیكردنه‌ سه‌ر مرۆڤ، بێگومان ئه‌مه‌ی دواییان ململانێیه‌كی ئه‌به‌دی و نه‌براوه‌یه‌ له‌ نێوان مرۆڤ و ده‌سه‌لاتدا، هه‌ر سه‌رده‌مه‌و مانا و ده‌لاله‌ت و ئه‌ركێكی تایبه‌ت به‌ مرۆڤ ده‌به‌خشێت.

ئه‌گه‌رچی مۆدێرنه‌ مرۆڤی وه‌ك چه‌قی مه‌سه‌له‌كان بینیه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و گۆڕانكاریه‌ ناوه‌كیانه‌ی له‌ سیسته‌می سه‌رمایه‌داریدا روویاندا، به‌س بوون بۆ ئه‌وه‌ی مرۆڤ له‌ بوونێكی ئه‌قڵانیه‌وه‌ به‌ره‌و بوونێكی موڵكداری، (به‌مانا ئابوریه‌كه‌ی) بگۆڕێت!ئه‌م دیده‌ لای به‌شێك له‌ بیرمه‌نده‌كانی رۆژئاوا لێدانێكی راسته‌وخۆیه‌ له‌ ئه‌قڵ و مرۆڤ، جۆرێكه‌ له‌ پاشه‌كشێ له‌و په‌یمانانه‌ی كه‌ سه‌ده‌ی رۆشنگه‌ری له‌گه‌ڵ خۆیدا هێناویه‌تی، راستیه‌كه‌ی ته‌ماشاكردنی مرۆڤ وه‌ك كائینێكی ئابوری به‌رهه‌می سه‌رمایه‌داریه‌، جۆرێكه‌ له‌ لێدان له‌ مه‌قام و شوێنی مرۆڤ، ئه‌و گوزارشته‌ی پێوایه‌ مرۆڤ كائینێكی ئابوریه‌، له‌ راستیدا به‌رهه‌می ئه‌و خۆكشانه‌ی سه‌رمایه‌داریه‌ كه‌له‌ دیدی هاوكێشه‌ و ئاڵوگۆره‌ ئابوریه‌كانه‌وه‌ مرۆڤ ده‌كاته‌ كاڵایه‌ك وه‌ك هه‌ر ئه‌و كاڵایانه‌ی تر كه‌له‌ بازاره‌كانی جیهان مامه‌ڵه‌ی پێوه‌ده‌كرێت، ئه‌م تێزه‌ كه‌ به‌رامبه‌ر تێزی مرۆڤ كائینێكی ئه‌قڵانیه‌، راده‌وه‌ستێته‌وه‌، دوو تێگه‌یشتن و مامه‌ڵه‌ و كلتورن بۆ ته‌ماشاكردنی مرۆڤ، هه‌روه‌ك دوو دنیابینی زۆر جیاوازن بۆ نرخاندنی مرۆڤ له‌ چوارچێوه‌ی سیستم و به‌ها و گه‌ردووندا.

ته‌ماشاكردنی مرۆڤ وه‌ك كائینێكی ئابوری، له‌ هه‌مان كاتدا ته‌ماشاكردنی دونیایه‌ له‌ دیدێكی مادی رووته‌وه‌ كه‌ مرۆڤ رووت ده‌كاته‌وه‌ له‌ هه‌ر خه‌یاڵێكی رۆحی و گه‌ردونیانه‌، مرۆڤ بونه‌وه‌رێكه‌ له‌ چیه‌تی خۆی راده‌مانێت، به‌ته‌نها سه‌رقاڵی ژیان و مردن نییه‌، به‌ڵكو به‌شوێن به‌خشینی ماناوه‌یه‌ به‌ بوون و ده‌لاله‌تی بونی خۆی، هه‌ڵبه‌ت ئه‌و هێزه‌ ناوه‌كیه‌ی مرۆڤ كه‌ توانای پێده‌به‌خشێ له‌ ژێر جه‌بری هاوكێشه‌ ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیه‌كاندا بوونی خۆی وه‌ك مرۆڤ ساخبكاته‌وه‌، هێزێكه‌ پر نهێنی، پر كێشه‌، لێوانلێو له‌ شتی نوێ، ئه‌و شتانه‌ی مرۆڤ له‌ سه‌رده‌مێكه‌وه‌ ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ سه‌رده‌مێكی دی.

 
رۆشنگەری
سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان

-

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت...سەعید کاکەیی

-

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین...مەریوان عەلی

-

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون...هەردی عەلی

-

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا......ئاسۆ ئه‌مین

-

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە...سەعید کاکەیی

-

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌...سه‌لام مارف

-

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت...سه‌لام مارف

-

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری...بێستون محمو‌د

-

حه‌ڤده‌ی شوبات وه‌ك چه‌ركه‌ساتێكی به‌رده‌وام...بێستون محمود

-

ئایا (داوود پێغه‌مبه‌ر) مرۆڤێكی دادپه‌روه‌ر بووه‌؟...شازین هێرش

-

ئیسرائیلیات له‌ سیره‌ی موحه‌مه‌ددا...شازین هێرش

-

هه‌ڕه‌شه‌كانی به‌غدا جدین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیخوان وەك بەڵتەجە...سەلام مارف

-

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

كاتژمێر: چاره‌ك بۆ سفر...یاسین ره‌فیق

-

ئێمه‌ چ جۆره‌ مرۆڤێكین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

كام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم؟...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

دژه‌ دیموكراسی، شه‌رێكی به‌رپاكراو، له‌گه‌ڵ هه‌مووان...هه‌ردی عه‌لی

-

ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی بێ ده‌سه‌ڵاتن...مه‌ریوان عه‌لی

-

داگیركردنی كۆمه‌ڵگا، له‌شه‌ری ناوخۆوه‌ بۆ ستراتیژی سیاسی...راسان

-

یەك رۆژی ماوە بۆ 31 ئاب...سەردەشت زانكۆ

-

فه‌رشه‌كه‌ی دیرك و نه‌وته‌كه‌ی هه‌رێم...هه‌ردی عه‌لی

-

پێگەی كارو پێوانە جێندەرییەكان...سەلام مارف

-

مام جه‌لال، ئه‌و مه‌رگه‌ی زۆرترین لێكدانه‌وه‌ و گۆڕان به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت...ساسان كریم

-

ته‌مه‌نی دیكتاتۆرێك...مه‌ریوان عه‌لی

-

حزب و ئینتمای نیشتمانی...روشیدی سه‌یدا

-

سەرنجێك دەربارەی ئازادی مرۆڤ...بەیان حامید

-

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە...هەردی عەلی

-

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە...راسان

-

خۆپیشاندان و مەلاكان.. رایەكی جیاواز...مەریوان عەلی

-

جەهەنەم دەرگاكانی كراوەتەوە.. هاوارێكی نەبیستراو..!...هەردی عەلی

-

ئەنفال لە بیرەوەری ئێمەدا...بەیان حامید

-

راپەرین و فاشیزم... دەرفەتێکی زێرین بەڵام...مەریوان عەلی

-

دەسەڵات و سیاسەت...محەمەد حەکیمی

-

تفەنگەكان لابەرن نۆبەی قەڵەمەكانە...بەیان حامید

-

جیهانی گۆڕاو و دنیای نەگۆڕی ئێمە...هەردی عەلی

-

ھەرگیز ناژین !؟... ئومێد حمە عەلی

-

سەرەتایەک دەربارەی ناتوندوتیژی...مەریوان عەلی

-

به‌یادی حه‌ڤده‌ی شوباته‌وه‌: دێویش بن ده‌كه‌ون...راسان

-

فەلسەفە و ئومێد...ریبوار سیوەلی

-

ڕوداوەکانی بادینان، گۆشەیەک لە ململانێیەکی کۆنەپەرستانە...عەبدوڵا مەحمود

-

له‌په‌راوێزی ته‌قاندنه‌وه‌ی بۆمبیكی كیمیاویی دا چیم دی...سه‌ڵاح جه‌میل

-

بێدەنگی و سزا...مەریوان عەلی

-

هێڵە سورەكان چۆن كۆتایی پێدەهێندرێت؟...مەریوان عەلی

-

پڕۆژەو پاکیجەکانی چاکسازی، ... عەبدوڵا مەحمود

-

لە كوردستان چی روویدا؟...مەریوان عەلی

-

داهات و بودجە بەدەست میلیشیاوە... عەبدوڵا مەحمود

-

قوتابخانەی فرانكفۆرت، لە رەخنەی فكرەوە بۆ رەخنەی كۆمەڵگا...ئیبراهیم ئەلحەیدەری

-

میدیاکان و ده‌سه‌ڵات...د.فه‌ره‌یدوون وه‌ردی نژاد

-

ڕاگه‌یاندن، سیاسه‌ت و ده‌سه‌ڵات له‌جیهاندا... ئا: محه‌مه‌د حه‌کیمی

-

دیموكراسیەت، ناتوندوتیژی و بەربەرەكانی...مەریوان عەلی

-

یورگن هابرماس و پرسی دموکراسی...ئا: محه‌ممه‌د حه‌کیمی

-

شۆڕشه‌کان...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئەخلاقی بەپرسیارێتی...مەریوان عەلی

-

نەوەیەكی تورە، لە شەرعیەتی شۆرشگێری...مەریوان عەلی

-

بۆچی حكومەت هەڵوەشێتەوە؟...هەردی عەلی

-

با بەس بێ کورد کوژی‌...دەستەیەك لە نووسەرو ڕۆشنبیرو هونەرمەندانی کورد لە کەنەدا

-

سیاسەتی واقعی و هەڵوێستی سیاسی...هەردی عەلی

-

گۆران لە نەگۆردا، هەنگاوێك بۆ ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات...راسان عەلی

-

لە یاداشتەوە بۆ گۆران...مەریوان عەلی

-

دیموكراسی لە ڕەهەندێكی ترەوە ????????...مەریوان عەلی

-

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی...راسان

-

سیاسەتی دیموكراسیانە لە هەرێمەكەی ئێمەدا...مەریوان عەلی

-

سەردەمی هەڕەشەی مەستەشارەكان...سەلام مارف

-

شانازی ئازادی رادەربرین لەبەردەم پرسیاردا...هەردی عەلی

-

پرسیار لە ئازادی...مەریوان عەلی

-

بڵانسی هێزەكان و ناكۆكیە سیاسیەكان...راسان عەلی

-

تابلۆ شێواوەكەی هەولێر...سەلام مارف

-

پشتگیری بۆ كەمپەینی كۆمپانیای ووشە...گۆڤاری رۆشنگەری

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌کته‌ر کێیه‌و کێ ئه‌کته‌ره‌؟...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌فسون و ئاماده‌بونی ئه‌کته‌ر...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ڕۆشنبیر و خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات ...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ٢٠١١ دا و داهاتوویەکی نەدیار...سەعید کاکەیی

-

ئەی دز لەكوێـی، خاوەنماڵ هەموو شتەكانی برد...سەلام مارف

-

لـیبرالیزم و پێداویسته‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردستانی ...سه‌عید كاكه‌یی

-

ئۆتۆمبیـــل و تۆپبــاران ...هەردی عەلی

-

رۆژێك بەرلە پشووی پەرلەمان...راسان عەلی

-

بەرگرتن لە هێرشەكان.. لە پەراوێزی مافەكانی مرۆڤدا... ئومێد ئەمین

-

دیموكراسی و هەڕەشە...مەریوان عەلی

-

لە نێوان ئەخلاق‌و سیاسەتدا .. هەڵوەستەیەك...زوبێر رەسوڵ

-

مقدەس چۆن بە لەناوبردن دەپارێزرێت؟...مەریوان عەلی

-

كوشتن وەك تۆڵەسەندنەوە لە قەڵەم...هەردی عەلی

-

بەیاننامەی ناڕەزایەتی...گۆڤاری رۆشنگەری

-

بۆچی نێوەندێك بۆ رۆشنگەری؟...مەریوان عەلی

 

 

رۆشنگەری
وتار‌و بۆچوون

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت

سەعید کاکەیی

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

مەریوان عەلی

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون

هەردی عەلی

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا...

ئاسۆ ئه‌مین

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی

سه‌وسه‌ن هیرانی

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە

سەعید کاکەیی

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز

مه‌ریوان عه‌لی

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌

سه‌لام مارف

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت

سه‌لام مارف

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری

بێستون محمو‌د

رؤشنطةرى

C 2010 All right reserved, roshngari.com