head

 

 

 

 

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

 

مەریوان عەلی

ئەو دەستەی کاوە گەرمیانی خەڵتانی خوێن کرد، گرنگی بە سێ چەمکی گرنگ نەداوەکە تا ئەندازەیەکی زۆر کاریگەری سلبی بەسەر زاکیرەی زۆربەمانەوە بەجێھێشتوە، ئەنفال،شەھید، ھەژاری. ئەم سێ مفردەیە لە ژیانی ئەم گەنجە رۆژنامەنوسەدا پێکەوە ئامادەگیانھەبووە.

ئەو دەستەی ئەم کورە گەنجەی لە ھەناسەدانخست، لە رووی ئەخلاقیەوە داشۆراوەلە ھەر جۆرە ھەستکردنێک بە شەرمەزای و رەوایەتیەک بەرامبەری کۆمەڵگا.

گەر ھەنگاوێک بێینە دەرەوەی ئەم سۆزە، ئەگەرچی مایەی سەرنج و شوێنی خۆیەتیباس لەوە بکرێت گەنجێکی رۆژنامەنوس کە ھاوسەرەکەی دووگیانە و  پاش چەند رۆژێکی تر منداڵی دەبێت، مایەی ئازارێکیقوڵە چۆن ئەو گەنجە لە بەردەم دایکیدا گولەباران دەکرێت، ھەروەک مایەی رێز و حورمەتەچۆن ئەو گەنجە لەوپەری ھەژاریدا خاوەن نەفسیەتێکی بەرزبووە و سەری نەوی نەکردووە بۆھیچ ئیمتیازێکی دەسەڵاتداران تا بێدەنگ بکرێت. گەنجێک بوو نوێنەرایەتی ئەو ھەزارانگەنجەی دوای راپەرینی دەکرد کە بە پارە و ئیمتیازات و چاوسورکردنەوەی دەسەڵاتدارانیدوای راپەرین نەکڕاون و نەترساون. گەنجێکە گومانی گەورەی لەو حیکایەتە درێژانە بووەکە بەناوی شۆرش و ئازادیەوە لێشاوێک خوێنیان رشتوە!

لە دەرەوەی ئەم سۆزە، کوشتنی کاوە گەرمیانی راماندەکێشێت بۆ قسەکردن لەسەرکۆی کۆمەڵگای کوردی، ئێمە لە چ دۆخێکی کۆمەڵایەتی و سیاسیدا دەژین؟

سەرەتا دەبێت ئەوە بنوسینەوە، کە کۆمەڵگای ئێمە خاڵیە لە سێ شتی گرنگ،دەسەڵات لە سەرەتایترین ئسوڵی پراکتیزەکردندا، یاسا لە ساناترین بەند و رێساکانیدا،ماف لە گرنگترین برگەکانیدا کە ژیانە.

ئەم شێوە گشتگیریە لە باسکردن، بریتی نیە لە ھەڵچونێکی دەروونی بەرامبەرئەو کردەوە قێزەونانەی لە کۆمەڵگای کوردیا روودەدەن، بەڵکو ئەزمونی راگرتنی کۆمەڵگایکوردیە لە ساتە ناھەموارەکانیدا، راگرتنی کۆمەڵگای کوردیە بەرامبەر تاقیکردنەوەی چۆنیەتیمومارەسەکردنی ئازادی رادەربرین، تاقیکردنەوەی دادوەریە بەرامبەر ئەگەری گەراندنەوەیماف بۆ خاوەنەکەی، ھەوەک تاقیکردنەوەی دەسەڵاتدارانە بەرامبەر پشودرێژیان بەرامبەرنەوەیەک کە تا ئەندازەیەکی زۆر تاقەتیان چووە لە بینینی ئەو دەموچاوانەی وەک درندەو مافیا بۆ زیاتر لە بیست ساڵە فەرمانڕەوایەتیکی نا عادیلانەیان دەکات.

ئا لەم دەروازەیەوە دەشێت بپرسین، کۆمەڵگای داخراو چیە؟ چ مانایەکی ھەیەلە کاتێکدا لە کام کوێرە دێیەکەوە بتەوێت، دەتوانیت دەستت بە ھەموو دنیا بگات؟!

کۆمەڵگای داخراو (لە پەیوەست بە کۆمەڵگای کوردیەوە) ھەموو ئەو دەروازانەبەسەرخۆیدا دادەخات کە ئەگەری ھاتنەناوەوەی مۆدیلی نوێی فەرمانڕەوایەتی، جوڵەی کۆمەڵایەتی،ئاڵوگۆری بازرگانی، گەشەی ئابوری، ... دێنێتە ئاراوە، واتە ناتوانێت بە جۆرێک ئەم چالاکیەمرۆییانە ئەنجام بدات کەلە شوێنەکانی دی، بە رێسا و یاسای ئەقڵانی رێکخراون، ئەمەشکوشندەترین ئەو دۆخەیە کە کۆمەڵگایەکی تازەپێگەیشتو پێیدا تێدەپەرێت. ھەموو ئەو وزەیەیلەم پێناوەدا خەرجدەکرێت، دواتر دەبێتە مایەی داخرانی دەروازە بە دوای دەروازەی نوێدا.

دەسەڵات لەم ھەرێمەدا جگەلەوەی لە گەمەیەکی ناشرینی خۆسەپانددایە، جگەلەوەیلە ھەوڵی بچوککردنەوەی پەراوێزەکانی ئازادیدایە، لە ھەوڵی لە باربردنی سەرەتایترینئەگەرەکانی پراکتیزەکردنی دیموکراسیەتدایە، لەگەڵ ئەوەشدا لە ھەوڵی بێدەنگکردن و ترساندنیکۆمەڵگایە، سەرەوەختێک ترساندنی کۆمەڵگا بەوەی ھەموان دەبێت بێدەنگ بین دەنا بەعس دەگەرێتەوە،ھەموومان دەبێت بێدەنگ بین دەنا شەری ناوخۆ سەرھەڵدەداتەوە، لە ئێستاشدا ھەمووان دەبێتبێدەنگ بین چونکە ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی دەشێوێت، ھەموو ئەو بیانوانە بۆ ئەوەیە دەسەڵاتکۆمەڵگای کوردی بە داخراوەیی بھێڵێتەوە.

 

 
رۆشنگەری
سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان

-

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت...سەعید کاکەیی

-

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین...مەریوان عەلی

-

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون...هەردی عەلی

-

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا......ئاسۆ ئه‌مین

-

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە...سەعید کاکەیی

-

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌...سه‌لام مارف

-

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت...سه‌لام مارف

-

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری...بێستون محمو‌د

-

حه‌ڤده‌ی شوبات وه‌ك چه‌ركه‌ساتێكی به‌رده‌وام...بێستون محمود

-

ئایا (داوود پێغه‌مبه‌ر) مرۆڤێكی دادپه‌روه‌ر بووه‌؟...شازین هێرش

-

ئیسرائیلیات له‌ سیره‌ی موحه‌مه‌ددا...شازین هێرش

-

هه‌ڕه‌شه‌كانی به‌غدا جدین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

ئیخوان وەك بەڵتەجە...سەلام مارف

-

مرۆڤ, كائینه‌ به‌نرخه‌كه‌ی سه‌رزه‌مین...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

كاتژمێر: چاره‌ك بۆ سفر...یاسین ره‌فیق

-

ئێمه‌ چ جۆره‌ مرۆڤێكین؟...مه‌ریوان عه‌لی

-

كام ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم؟...سه‌وسه‌ن هیرانی

-

دژه‌ دیموكراسی، شه‌رێكی به‌رپاكراو، له‌گه‌ڵ هه‌مووان...هه‌ردی عه‌لی

-

ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وانه‌ی بێ ده‌سه‌ڵاتن...مه‌ریوان عه‌لی

-

داگیركردنی كۆمه‌ڵگا، له‌شه‌ری ناوخۆوه‌ بۆ ستراتیژی سیاسی...راسان

-

یەك رۆژی ماوە بۆ 31 ئاب...سەردەشت زانكۆ

-

فه‌رشه‌كه‌ی دیرك و نه‌وته‌كه‌ی هه‌رێم...هه‌ردی عه‌لی

-

پێگەی كارو پێوانە جێندەرییەكان...سەلام مارف

-

مام جه‌لال، ئه‌و مه‌رگه‌ی زۆرترین لێكدانه‌وه‌ و گۆڕان به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت...ساسان كریم

-

ته‌مه‌نی دیكتاتۆرێك...مه‌ریوان عه‌لی

-

حزب و ئینتمای نیشتمانی...روشیدی سه‌یدا

-

سەرنجێك دەربارەی ئازادی مرۆڤ...بەیان حامید

-

یەكەمین خۆپیشاندان لەسەر بودجە...هەردی عەلی

-

دادوەری كۆمەڵایەتی و بودجە...راسان

-

خۆپیشاندان و مەلاكان.. رایەكی جیاواز...مەریوان عەلی

-

جەهەنەم دەرگاكانی كراوەتەوە.. هاوارێكی نەبیستراو..!...هەردی عەلی

-

ئەنفال لە بیرەوەری ئێمەدا...بەیان حامید

-

راپەرین و فاشیزم... دەرفەتێکی زێرین بەڵام...مەریوان عەلی

-

دەسەڵات و سیاسەت...محەمەد حەکیمی

-

تفەنگەكان لابەرن نۆبەی قەڵەمەكانە...بەیان حامید

-

جیهانی گۆڕاو و دنیای نەگۆڕی ئێمە...هەردی عەلی

-

ھەرگیز ناژین !؟... ئومێد حمە عەلی

-

سەرەتایەک دەربارەی ناتوندوتیژی...مەریوان عەلی

-

به‌یادی حه‌ڤده‌ی شوباته‌وه‌: دێویش بن ده‌كه‌ون...راسان

-

فەلسەفە و ئومێد...ریبوار سیوەلی

-

ڕوداوەکانی بادینان، گۆشەیەک لە ململانێیەکی کۆنەپەرستانە...عەبدوڵا مەحمود

-

له‌په‌راوێزی ته‌قاندنه‌وه‌ی بۆمبیكی كیمیاویی دا چیم دی...سه‌ڵاح جه‌میل

-

بێدەنگی و سزا...مەریوان عەلی

-

هێڵە سورەكان چۆن كۆتایی پێدەهێندرێت؟...مەریوان عەلی

-

پڕۆژەو پاکیجەکانی چاکسازی، ... عەبدوڵا مەحمود

-

لە كوردستان چی روویدا؟...مەریوان عەلی

-

داهات و بودجە بەدەست میلیشیاوە... عەبدوڵا مەحمود

-

قوتابخانەی فرانكفۆرت، لە رەخنەی فكرەوە بۆ رەخنەی كۆمەڵگا...ئیبراهیم ئەلحەیدەری

-

میدیاکان و ده‌سه‌ڵات...د.فه‌ره‌یدوون وه‌ردی نژاد

-

ڕاگه‌یاندن، سیاسه‌ت و ده‌سه‌ڵات له‌جیهاندا... ئا: محه‌مه‌د حه‌کیمی

-

دیموكراسیەت، ناتوندوتیژی و بەربەرەكانی...مەریوان عەلی

-

یورگن هابرماس و پرسی دموکراسی...ئا: محه‌ممه‌د حه‌کیمی

-

شۆڕشه‌کان...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئەخلاقی بەپرسیارێتی...مەریوان عەلی

-

نەوەیەكی تورە، لە شەرعیەتی شۆرشگێری...مەریوان عەلی

-

بۆچی حكومەت هەڵوەشێتەوە؟...هەردی عەلی

-

با بەس بێ کورد کوژی‌...دەستەیەك لە نووسەرو ڕۆشنبیرو هونەرمەندانی کورد لە کەنەدا

-

سیاسەتی واقعی و هەڵوێستی سیاسی...هەردی عەلی

-

گۆران لە نەگۆردا، هەنگاوێك بۆ ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات...راسان عەلی

-

لە یاداشتەوە بۆ گۆران...مەریوان عەلی

-

دیموكراسی لە ڕەهەندێكی ترەوە ????????...مەریوان عەلی

-

سەرنجێك لەسەر شكاندنی بێدەنگی...راسان

-

سیاسەتی دیموكراسیانە لە هەرێمەكەی ئێمەدا...مەریوان عەلی

-

سەردەمی هەڕەشەی مەستەشارەكان...سەلام مارف

-

شانازی ئازادی رادەربرین لەبەردەم پرسیاردا...هەردی عەلی

-

پرسیار لە ئازادی...مەریوان عەلی

-

بڵانسی هێزەكان و ناكۆكیە سیاسیەكان...راسان عەلی

-

تابلۆ شێواوەكەی هەولێر...سەلام مارف

-

پشتگیری بۆ كەمپەینی كۆمپانیای ووشە...گۆڤاری رۆشنگەری

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌کته‌ر کێیه‌و کێ ئه‌کته‌ره‌؟...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ئه‌فسونی ئه‌کته‌ر: ئه‌فسون و ئاماده‌بونی ئه‌کته‌ر...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

ڕۆشنبیر و خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات ...سه‌رکاو هادی گۆرانی

-

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ٢٠١١ دا و داهاتوویەکی نەدیار...سەعید کاکەیی

-

ئەی دز لەكوێـی، خاوەنماڵ هەموو شتەكانی برد...سەلام مارف

-

لـیبرالیزم و پێداویسته‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردستانی ...سه‌عید كاكه‌یی

-

ئۆتۆمبیـــل و تۆپبــاران ...هەردی عەلی

-

رۆژێك بەرلە پشووی پەرلەمان...راسان عەلی

-

بەرگرتن لە هێرشەكان.. لە پەراوێزی مافەكانی مرۆڤدا... ئومێد ئەمین

-

دیموكراسی و هەڕەشە...مەریوان عەلی

-

لە نێوان ئەخلاق‌و سیاسەتدا .. هەڵوەستەیەك...زوبێر رەسوڵ

-

مقدەس چۆن بە لەناوبردن دەپارێزرێت؟...مەریوان عەلی

-

كوشتن وەك تۆڵەسەندنەوە لە قەڵەم...هەردی عەلی

-

بەیاننامەی ناڕەزایەتی...گۆڤاری رۆشنگەری

-

بۆچی نێوەندێك بۆ رۆشنگەری؟...مەریوان عەلی

 

 

رۆشنگەری
وتار‌و بۆچوون

وڕێنەی نەدیایەم باوکت، ئەمردم وە حەسرەت دایکت

سەعید کاکەیی

كۆمەڵگای داخراو، كاوە گەرمیانی وەك دەرفەتێك بۆ روانین

مەریوان عەلی

سەرۆك نەخۆشە! بەڵام رەخنەكان وەك خۆیان ماون

هەردی عەلی

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان؛ له‌نێوان یۆتۆپیاو ئایدۆلۆجیادا...

ئاسۆ ئه‌مین

سێ شت به‌ پێوه‌رێكی دی.. رۆڵی پارتی

سه‌وسه‌ن هیرانی

ڕەشنووسی دەستوور و دانوستاندنی هەمەلایەنی ڕیزبەندانە

سەعید کاکەیی

له‌ په‌راوێزی كاندیدكردنه‌وه‌ی سه‌رۆك، رایه‌كی جیاواز

مه‌ریوان عه‌لی

ئیسلامیزه‌كردن، فۆبیا‌و كاردانه‌وه‌

سه‌لام مارف

شۆڕشی داهاتوو، شۆڕشی دابه‌شكردنه‌وه‌ی سامان ده‌بێت

سه‌لام مارف

بودجه‌ له‌نێوان ژیانێكی دادپه‌روه‌رانه‌و ناوێكی خوازراو بۆ به‌ سستماتیكه‌كردنی نادادپه‌روه‌ری

بێستون محمو‌د

رؤشنطةرى

C 2010 All right reserved, roshngari.com